W korytarzu rozlega się alarm, a na klatce schodowej czuć dym. Ewakuacja to zorganizowane przemieszczanie osób z miejsca zagrożenia do bezpiecznej strefy, ale nie zawsze oznacza wyjście na zewnątrz budynku.
Bezpieczna ewakuacja zależy od drogi, dymu i sprawnych drzwi
- Cel: przejść ze strefy zagrożenia do miejsca bezpiecznego.
- Droga: wybieraj oznakowane wyjście, jeśli trasa jest wolna od dymu i ognia.
- Gdy wyjście jest odcięte: zostań w bezpiecznym pomieszczeniu, zamknij drzwi i powiadom ratowników o swojej lokalizacji.
- Drzwi przeciwpożarowe: powinny zamknąć się w razie pożaru, a droga ewakuacyjna pozostać drożna.
Ewakuacja może prowadzić do innej strefy, nie tylko na zewnątrz
Gdy pojawia się zagrożenie, liczy się bezpieczne oddalenie ludzi od jego źródła. Czasem oznacza to wyjście z budynku, a czasem przejście do sąsiedniej strefy pożarowej, czyli wydzielonej części obiektu, która ogranicza rozprzestrzenianie się ognia.
Można ewakuować cały obiekt albo tylko jego część. O zakresie decyduje sytuacja: jeśli pożar obejmuje jedno pomieszczenie, osoby z sąsiedniego skrzydła budynku mogą dostać polecenie przejścia do innej strefy, zamiast schodzenia na zewnątrz.
W praktyce odróżniam ewakuację od chaotycznej ucieczki jednym kryterium: czy ludzie przemieszczają się wyznaczoną drogą i wykonują polecenia. To zmniejsza ryzyko zatoru, zwłaszcza przy drzwiach i na schodach.
Idź wyznaczoną drogą tylko wtedy, gdy pozostaje bezpieczna
Najkrótszy korytarz nie zawsze będzie najlepszą trasą. Dym lub wysoka temperatura mogą szybko odciąć drogę, więc nie otwieraj drzwi, zza których wydobywa się dym, i nie wchodź na zadymioną klatkę schodową.
Państwowa Straż Pożarna zaleca, by przy pożarze zaalarmować osoby w pobliżu, wezwać pomoc pod numerem 112 lub 998 i opuścić zagrożoną strefę, jeśli droga jest dostępna. Po wyjściu udaj się do miejsca zbiórki i przekaż ratownikom informację, jeśli ktoś pozostał w środku.
| Sytuacja | Możliwy skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Oznakowany korytarz jest wolny od dymu | Można dotrzeć do wyjścia lub sąsiedniej strefy | Idź spokojnie za oznakowaniem i poleceniami osób kierujących ewakuacją. |
| Dym wypełnia korytarz lub klatkę schodową | Droga może być niebezpieczna lub odcięta | Nie wchodź w dym. Zamknij drzwi, uszczelnij szczeliny i zadzwoń pod 112, podając dokładną lokalizację. |
| Alarm słychać, ale nie widać zagrożenia | Nieznana przyczyna alarmu nie oznacza, że można go zignorować | Wykonuj komunikaty i polecenia obsługi obiektu; nie wracaj po rzeczy. |
| Osoba nie może samodzielnie zejść po schodach | Próba przenoszenia w zadymieniu może narazić kolejne osoby | Powiadom osobę kierującą ewakuacją lub służby o miejscu pobytu i potrzebnej pomocy. |
Gdy dym odcina wyjście, zostań w pomieszczeniu i wezwij pomoc
Wyjście z mieszkania przez zadymioną klatkę może być groźniejsze niż pozostanie za zamkniętymi drzwiami. Nie forsuj trasy, której nie da się bezpiecznie przejść: przejdź do pomieszczenia jak najdalej od dymu, zamknij za sobą drzwi i zadzwoń pod numer alarmowy.
Powiedz dyspozytorowi, gdzie dokładnie jesteś i czy są z Tobą inne osoby. Jeśli możesz, zasygnalizuj swoje położenie przez okno lub balkon. Wskazówki PSP dla mieszkańców podkreślają też, by nie zamykać drzwi na klucz, ponieważ może to utrudnić ratownikom dostęp.
Nie wracaj do budynku po opuszczeniu strefy zagrożenia, nawet jeśli ktoś został w środku. Przekaż ratownikom jego lokalizację i wykonuj polecenia dowódcy akcji.
Drzwi przeciwpożarowe chronią przejście, jeśli mogą się zamknąć
Drzwi na drodze ewakuacyjnej mają umożliwiać przejście, a drzwi przeciwpożarowe dodatkowo ograniczają rozprzestrzenianie się ognia między strefami. Sama klasa EI 30 lub EI 60 opisuje odporność ogniową w określonych warunkach; nie mówi, czy konkretne drzwi są właściwie dobrane do funkcji wyjścia ewakuacyjnego.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, rozróżnia kilka progów. Drzwi z pomieszczenia przeznaczonego dla ponad 50 osób powinny otwierać się na zewnątrz; taki kierunek wymagany jest też w pomieszczeniu dla ponad 6 osób o ograniczonej zdolności poruszania się. Osobny próg dotyczy wyjścia z budynku przeznaczonego dla ponad 50 osób.
Na drodze ewakuacyjnej drzwi muszą dać się otworzyć ręcznie. Ich szerokość w świetle ościeżnicy co do zasady wynosi co najmniej 0,9 m, a dalsze wymagania zależą między innymi od liczby osób i układu budynku. W projekcie lub przy doborze drzwi trzeba więc sprawdzić ich funkcję, wymiary i wymagane wyposażenie, a nie kierować się samą klasą odporności ogniowej.
Drzwi przeciwpożarowych nie wolno blokować w sposób, który uniemożliwia ich samoczynne zamknięcie podczas pożaru. Jeśli skrzydło ma pozostać otwarte na co dzień, zastosowane urządzenie musi pozwolić mu zamknąć się w sytuacji pożarowej. Klin, karton czy wyłączony samozamykacz mogą pozbawić przegrodę jej funkcji.
Przed alarmem sprawdź trasę i działanie drzwi
Najlepszy moment na zauważenie zastawionego korytarza jest przed alarmem. W budynku sprawdź, czy wyjścia i przejścia pozostają drożne, oznakowanie jest widoczne, a drzwi dają się otworzyć bez szukania klucza.
- Widzisz przeszkodę na korytarzu? Zgłoś ją zarządcy lub osobie odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową.
- Drzwi przeciwpożarowe nie domykają się? Zgłoś usterkę do zarządcy; nie podpieraj skrzydła ani nie odłączaj samozamykacza.
- Nie wiesz, gdzie jest miejsce zbiórki? Sprawdź instrukcję obiektu lub zapytaj obsługę, zanim pojawi się alarm.
Przy ewakuacji najpierw oceń, czy droga jest bezpieczna, potem kieruj się oznakowaniem i poleceniami ratowników. Sprawne, nieblokowane drzwi pomagają utrzymać przejście i oddzielić ludzi od dymu oraz ognia.
