Drzwi przeciwpożarowe na korytarzu zamykają się za każdym razem z inną siłą, a skrzydło raz zostaje uchylone, raz uderza w ościeżnicę? Samozamykacz dobiera się przede wszystkim do szerokości i ciężaru skrzydła, ale przy drzwiach EI 30 lub EI 60 musi pasować także do przebadanego zestawu drzwiowego.
Dobór zaczyna się od skrzydła i jego dokumentacji
- Szerokość podpowiada klasę siły, lecz ciężar, wiatr i uszczelki też wpływają na pracę drzwi.
- Drzwi EI wymagają okuć dopuszczonych do konkretnego zestawu przeciwpożarowego.
- Dwa skrzydła mogą potrzebować mechanizmu pilnującego kolejności zamykania.
- Trzaskanie lub niedomykanie może wynikać z regulacji, zużycia urządzenia albo oporu zawiasów i zamka.
Przy skrzydle szerokim na 1100 mm zacznij od klasy EN 4
Drzwi o tej szerokości nie powinny dostać samozamykacza dobranego wyłącznie na oko. Klasa EN 4 obejmuje skrzydła do 1100 mm, a przy większych szerokościach tabela EN 1154 wskazuje kolejne poziomy siły. To punkt startowy do weryfikacji z dokumentacją drzwi, nie automatyczna recepta na każdy montaż.
| Szerokość skrzydła | Początkowy zakres siły według EN 1154 |
|---|---|
| Do 850 mm | EN 2 |
| Do 950 mm | EN 3 |
| Do 1100 mm | EN 4 |
| Do 1250 mm | EN 5 |
| Do 1400 mm | EN 6 |
| Do 1600 mm | EN 7 |
Ciężkie stalowe skrzydło, silny przeciąg albo opór uszczelek mogą wymagać innego rozwiązania niż sama szerokość sugeruje. Z drugiej strony mocniejsza sprężyna zwiększa opór przy otwieraniu. Porównując modele, sprawdź też maksymalny moment otwierania, zakres regulacji i zalecenia producenta drzwi. Karta katalogowa ASSA ABLOY DC200, przykładowo, podaje zakres EN 2–4 i zastosowanie do skrzydeł do 1100 mm oraz 80 kg, ale te parametry dotyczą tego modelu, nie każdego samozamykacza.
Oznaczenie EN 1154 nie potwierdza zgodności całych drzwi EI
Samozamykacz może spełniać wymagania normy, a mimo to nie pasować do konkretnego skrzydła przeciwpożarowego. Drzwi EI działają jako zestaw: skrzydło, ościeżnica, zawiasy, zamek, uszczelki i samozamykacz muszą współpracować w konfiguracji przewidzianej przez producenta. W przewodniku systemowym ASSA ABLOY wskazano, że elementy drzwi przeciwpożarowych są badane razem, a nie jako przypadkowo dobrane części.
Przy kwalifikacji samozamykacza sprawdź jego dokumentację i klasyfikację. W kodzie klasyfikacyjnym według EN 1154 czwarta pozycja powinna wskazywać klasę 1, jeśli urządzenie ma być stosowane w konstrukcji przeciwpożarowej lub dymoszczelnej. Potem trzeba jeszcze potwierdzić, że producent drzwi dopuszcza ten model i sposób montażu dla danego zestawu. Sam symbol na korpusie nie rozstrzyga tej drugiej kwestii.
Drzwi dwuskrzydłowe muszą zamknąć się we właściwej kolejności
Przy dwóch skrzydłach samo zamontowanie dwóch samozamykaczy może nie wystarczyć. Skrzydło bierne powinno zamknąć się przed czynnym, żeby zamek i przylga mogły prawidłowo zadziałać. Do pilnowania tej kolejności służy regulator opisany w normie EN 1158.
Jeśli drzwi dwuskrzydłowe mają klasę EI, dobór regulatora oraz samozamykaczy trzeba uzgodnić z dokumentacją całego zestawu. Nie ustawiaj kolejności „na próbę” przez zmianę siły obu urządzeń, bo mocniejsze domykanie nie naprawi błędnej sekwencji. W takim układzie sprawdź, czy producent przewidział konkretny regulator lub zintegrowany mechanizm.
Trzaskanie i niedomykanie prowadzą do różnych przyczyn
Jedno skrzydło uderza w ościeżnicę, inne zatrzymuje się tuż przed zamkiem. Prawdę mówiąc, sama zmiana ustawienia samozamykacza nie zawsze rozwiązuje problem, bo źródłem może być ocierające skrzydło, zamek albo przeciąg. Instrukcja usuwania błędów GEZE rozdziela te przypadki i przypisuje im różne działania.
| Sytuacja | Możliwa przyczyna | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Skrzydło przyspiesza pod koniec i trzaska | Za mocna końcowa faza zamykania | Skoryguj regulację zgodnie z instrukcją danego modelu. |
| Drzwi dochodzą do ościeżnicy, ale zamek nie łapie | Za mała siła domknięcia albo opór zapadki | Sprawdź regulację oraz stan i pracę zamka. |
| Drzwi otwierają się z dużym oporem | Ocieranie skrzydła, opór uszczelek albo zbyt duża siła samozamykacza | Najpierw sprawdź zawiasy i uszczelki; siłę zmieniaj tylko w zakresie dopuszczonym przez producenta. |
| Urządzenie cieknie z oleju lub nie reaguje na regulację | Zużycie albo uszkodzenie samozamykacza | Skonsultuj wymianę z serwisem lub producentem drzwi. |
Jeśli drzwi mają klasę EI, nie zmniejszaj siły tak mocno, by skrzydło przestało się domykać. Najpierw wyklucz usterkę drzwi i zamka, a dopiero potem reguluj prędkość lub końcową fazę. Przy wycieku oleju albo braku reakcji na śruby regulacyjne dalsze kręcenie może pogorszyć sprawę.
Do drzwi EI wybierz model przewidziany w dokumentacji zestawu
Najbezpieczniejsza kolejność jest prosta: odczytaj szerokość i masę skrzydła, ustal jego klasę oraz sprawdź wykaz okuć dopuszczonych przez producenta. Przy drzwiach dwuskrzydłowych uwzględnij regulator kolejności, a przy wejściu narażonym na wiatr także warunki pracy. Nie zamieniaj samozamykacza na pozornie podobny model tylko dlatego, że ma tę samą klasę EN.
Uważam, że przy stalowych drzwiach przeciwpożarowych pierwszeństwo powinna mieć zgodność z dokumentacją drzwi, a dopiero potem cena czy wygląd obudowy. Gdy skrzydło domyka się zbyt ciężko, rozwiązaniem bywa korekta montażu lub serwis, nie rezygnacja z funkcji samozamykania. Drzwi mają zamknąć się pewnie i płynnie, a nie odbijać od ościeżnicy.
